Tầm Quan Trọng Và Sự Thực Hành Phật Quy Lễ Tiết

Tầm Quan Trọng

Và Sự Thực Hành Phật Quy Lễ Tiết

I. Lời mở đầu

1.Xét từ xưa đến nay, nhìn từ trong ra ngoài, phàm là xã hội được ổn định, bá tánh được sống những ngày tháng an lành hòa thuận, đều bắt nguồn từ việc xã hội có chế độ hoàn thiện và mọi người biết tuân thủ quy củ. Trong bất kỳ đoàn thể nào ngoài xã hội cũng phải có quy luật chung được mọi người công nhận; nếu các thành viên đều hành xử theo quy củ thì sẽ không phát sinh tình trạng vi phạm kỷ luật.

Trong lịch sử, những quốc gia giàu mạnh dần đi vào con đường suy vong đều do mỗi người chỉ vì tư lợi, bất chấp công ích, trong quá trình tranh quyền đoạt lợi đã phá hoại sạch sẽ những quy củ của tập thể, khiến mọi người không còn khuôn phép để noi theo, từ đó tha hồ phá hoại kỷ luật dẫn đến lung lay gốc rễ quốc gia. Có thể thấy tầm quan trọng của quy củ có tác dụng mật thiết đến sự an nguy của chúng ta.

2. Quy củ được đặt ra là do nhiều người cùng chung sống trong một môi trường, nhằm duy trì sự ổn định, giúp toàn thể dưới một chuẩn mực nhất định có thể cùng nhau hoàn thành viên mãn nhiệm vụ. Vào thời kỳ Tam Kỳ Mạt Kiếp đại nạn kề cận, Ơn Trên giáng hạ Đại Đạo để cứu thế độ nhân, do Di Lặc Tổ Sư chưởng Thiên Bàn, Sư Tôn Sư Mẫu chưởng Đạo Bàn, chư thiên tiên Phật đều giáng phàm trợ đạo. Phật tử hữu duyên đắc Đạo tu hành, nếu không chế định quy tắc tu đạo thì sẽ không có gì để chuẩn mực người tu sĩ; do đó, phàm là người chân tu chân bàn đều phải tuân thủ Phật quy lễ tiết, có quy để noi theo thì không đến nỗi phạm sai lầm, có củ để nương tựa thì không đến nỗi có lỗi, thuận theo con đường này mà đi thì có thể tu thành Thánh Đạo.

3. Phật quy lễ tiết đối với người mới bước vào đạo trường học đạo mà nói, bề ngoài tuy có phần hơi gò bó, nhưng thực tế lại là pháp môn thượng thừa để gọt giũa, tạo nên những bậc tu đạo có chí hướng. Nếu có thể cẩn trọng giữ gìn và thực hành thì đó chính là sự hiển lộ của "Đạo". Tu đạo chính là tu tâm, tu sửa cái tâm vọng động tán loạn, chạy theo thất tình lục dục bên ngoài; nếu không có sự quy phạm và ước thúc của Phật quy lễ tiết để lâu dần thành thói quen tự nhiên, thì lấy gì để trị tâm triệt để? Tâm nếu không trị được, làm sao có thể bước lên con đường Thánh Hiền?

II. Thế nào là Phật quy lễ tiết?

1. Thế nào là Phật quy?

Phật quy là quy giới, quy củ, giới luật, luật pháp của người tu đạo. Luật Pháp Chủ (Quan Thánh Đế Quân) dạy rằng: “Phật quy chính là pháp luật, cương kỷ, là quy phạm để thành Phật.” Tu đạo nếu không có sự ràng buộc và dẫn dắt của quy giới, chúng sinh phàm phu khó lòng kiềm chế tư dục vọng niệm, càng khó chống cự muôn vàn cám dỗ của chốn hồng trần tục thế, rất dễ trôi theo dòng đời, huống chi là tu đạo thành Phật.
Bất kỳ tôn giáo nào cũng đều chế định giới luật để tín đồ tuân thủ, như Nho gia có Tam Tỉnh Tứ Vật, Phật gia có giới luật tại gia và xuất gia mà thông thường ta biết đến là Tam Quy Ngũ Giới, Gia Tô giáo có Thập Điều Răn, v.v. Đệ tử Bạch Dương ngoài việc tuân thủ Mười Lăm Điều Phật Quy, còn phải tuân thủ Ngũ Giới, Tam Thanh Tứ Chính, v.v. Pháp môn tu hành tuy có nhiều loại, nhưng giữ giới tuyệt đối là pháp môn chung của các tôn giáo.

2. Thế nào là Lễ tiết?

Lễ tiết chính là chuẩn mực và quy phạm trong cách đối nhân xử thế, tiến thoái của con người, cũng là sự tu dưỡng cơ bản khi tiếp xúc với người và vật. Tam Thiên Chủ Khảo dạy rằng: “Lễ là biểu hiện của sự tôn kính, khom lưng kính cẩn, hành lễ phải hợp lý, cho nên gọi là Tiết.”
Chữ “Lễ” (禮) biểu trưng cho: bên trái là bộ “Thị” (示) tức là biểu thị, bên phải là “Khúc” (曲) và “Đậu” (豆) tức là khom mình nhặt hạt đậu, mang ý nghĩa biểu thị dáng vẻ khiêm nhường. Vì vậy, lễ tiết là biểu hiện của người có chừng mực, có quy phạm, đại diện cho thái độ khiêm hạ, bao dung và ôn hòa của một người. Người biết giữ lễ tiết tự nhiên sẽ nhận được sự tôn kính và ngưỡng mộ của người khác.

III. Tầm quan trọng của Phật quy lễ tiết

1. Chiếc thang trời để thành tựu Phật đạo

Linh tánh đến từ Trời, cuối cùng nhất định sẽ men theo con đường lúc đến để trở về bản vị; loài người là chúng sinh gần với Phật đạo nhất, mục tiêu của kiếp này ngoài việc "thành Phật" ra thì không còn cầu mong nào khác. Mục đích con người giáng thế chính là thanh lọc linh tánh để trở về chốn cũ, bù đắp chỗ thiếu hụt của trời đất và điều hòa vạn vật. Trải qua hàng vạn năm vô số lần luân hồi, ngày nay đắc được thân người đã đến giai đoạn gần với thành Phật nhất, tuyệt đối không thể đi đường lùi, uổng phí một chuyến đến nhân gian này; do đó càng phải thấu hiểu mấu chốt quan trọng này phải bắt đầu từ đâu. Muốn thành tựu Phật đạo trước hết phải viên mãn nhân đạo, mà Phật quy là "trợ lực để thành Phật", lễ tiết là "bổn phận làm người", đều là pháp môn thượng thừa để tu thân chính tâm.
Phật quy lễ tiết đối với người tu hành chúng ta là một bậc thang tất yếu, giúp chúng ta tiến bước trên con đường Bồ Tát đạo. Phật quy lễ tiết là gốc rễ của việc siêu sinh liễu tử; nếu không hiểu giới luật, không giữ giới luật, chúng ta sẽ phạm rất nhiều sai lầm, giống như thu không đủ chi, vì vậy phải lấy Phật quy lễ tiết làm sự ước thúc để giảm bớt lỗi lầm. Phật quy lễ tiết là để giúp chúng ta giải thoát chứ không phải để trói buộc chúng ta, cho nên mười phương chư Phật trong quá trình tu hành đều bắt đầu tu từ Phật quy lễ tiết trước tiên, nhằm đoạn trừ mọi gốc rễ tạo nghiệp.
Đạo tuy là pháp môn thượng thừa, nhưng tu đạo phải bắt đầu từ Phật quy lễ tiết căn bản, không được xem Phật quy lễ tiết là mạt pháp, cho rằng Minh Sư nhất chỉ đã đốn ngộ nơi tự tánh rồi thì hà tất phải tuân thủ Phật quy lễ tiết nữa? Tuy chúng ta đều đã đắc Đạo, nhưng sau khi đắc Đạo vẫn phải tu đạo, nếu không thì khí bẩm, nghiệp chướng mang theo từ trước làm sao tiêu trừ? Bản tánh làm sao khôi phục được sự quang minh để hiển hiện khí chất của người tu đạo? Nếu muốn tẩy sạch khí bẩm, nghiệp chướng nhiều đời nhiều kiếp và tránh tạo nghiệp mới trong kiếp này, chúng ta phải dưới sự dẫn dắt của chân lý, thông qua sự tu trì Phật quy lễ tiết để tự tánh dần khôi phục ánh sáng; tự tánh khôi phục quang minh thì tương lai mới có thể đạt đến siêu sinh liễu tử, tiến tới thành tựu Phật đạo. Vì thế, Phật quy lễ tiết chính là chiếc thang trời để thành tựu Phật đạo.

2. Luật pháp của cương kỷ đạo trường

Đạo trường tu đạo là nơi người tu hành tụ họp tu tập, hoạch định và quảng bá đạo vụ; vì muốn thanh lọc tâm linh bản thân và cứu độ người đời nên mới hình thành đoàn thể tu đạo, ý nghĩa của nó vô cùng sâu xa, trách nhiệm vô cùng trọng đại, chí hướng vô cùng thần thánh. Vì vậy, mỗi thành viên trong đạo trường phải tuân thủ cương kỷ của đoàn thể, duy trì trật tự đạo trường, không cho phép phát sinh hành vi bất hợp tác, không phối hợp làm phá hoại đoàn thể. Cương kỷ của đạo trường chính là Phật quy lễ tiết; nếu mọi người đều tuân thủ Phật quy lễ tiết thì đạo trường có quy có củ, tất sẽ trở thành một đoàn thể tu đạo lý tưởng.
Đạo trường là con thuyền pháp thần thánh để người tu đạo tu tập, bàn đạo, tự độ và độ người. Người tu đạo cũng là người phàm, vẫn còn nhiều tập khí thói hư, khuyết điểm cá tính; nếu không thiết lập luật pháp cương thường, kỷ luật của đạo trường thì sẽ tạo tội phạm lỗi mà không tự biết, không xét mình để sửa đổi, dùng nhân tâm làm việc, thị phi không dứt, đạo trường ắt khó trang nghiêm chỉnh tề. Giữa các đồng tu cũng không thể đồng tâm cộng bàn, càng không thể làm khuôn mẫu cho chúng sinh, thì lấy gì để tiếp dẫn thiện tín hữu duyên? Đạo trường nếu luân thường cương kỷ không sáng tỏ thì thuyền pháp lâm nguy, chúng sinh đáng lo, bản thân đáng ngại, chỉ có hư danh tu đạo mà thôi. Cho nên phàm là người chân tu đạo phải tuân thủ Phật quy lễ tiết, thực sự làm được tôn sư trọng đạo, thừa thượng khải hạ, tuân tiền đề hậu, buông bỏ tâm ngã chấp, ngã mạn, thì việc thúc đẩy đạo vụ mới có thể vận hành tổng thể, gắn kết chặt chẽ, đồng thời kiến tạo môi trường tu đạo trang nghiêm túc mục. Tuân thủ Phật quy lễ tiết là bài học tu trì quan trọng của mỗi vị đệ tử Thiên Đạo, bởi vì Phật quy lễ tiết chính là luật pháp của cương kỷ đạo trường.

3. Kim chỉ nam cho phương châm tu đạo

Vạn sự, vạn vật, vạn tượng trong vũ trụ đều có đạo lý để noi theo trong quá trình sinh trưởng, đạo lý này chính là quy củ. Trời có quy củ thì bốn mùa có trật tự, xuân hạ thu đông phân minh, nhật nguyệt tinh thần vận hành theo quỹ đạo, mọi hiện tượng tự nhiên đều bình thường; Đất có quy củ thì mới có địa lý chở núi sông, vạn vật mới sinh trưởng bình thường để nuôi dưỡng loài người. Con người cũng phải hành xử theo đạo lý thì mới có thể tham dự vào sự hóa dục của trời đất, cùng trời đất hợp đức, cùng nhật nguyệt hợp sáng, cùng bốn mùa hợp trật tự. Thân là đệ tử Thiên Đạo càng phải hành xử theo lý, ôm Đạo phụng hành, do đó trước tiên phải tuân thủ quy củ tu đạo, tức là Phật quy lễ tiết, nếu không sẽ mất phương hướng tu đạo, mù quáng tu luyện, không thể tu thành chính quả.

Phật quy lễ tiết được chế định dựa trên dấu chân của các bậc Thánh Hiền Tiên Phật, là quy giới và kim chỉ nam cho mọi hành vi của người tu đạo, ví như con thuyền ra khơi ắt phải có bánh lái, nếu không sẽ mất kiểm soát, mất mục tiêu, đi lại uổng công, tu hành công cốc. Sách Mạnh Tử, thiên Ly Lâu thượng viết: “Ly Lâu chi minh, Công Thâu Tử chi xảo, bất dĩ quy củ, bất năng thành phương viên; Sư Khoáng chi thông, bất dĩ lục luật, bất năng chính ngũ âm; Nghiêu Thuấn chi đạo, bất dĩ nhân chính, bất năng bình trị thiên hạ.” Nghĩa là: Tuy có thị lực sáng suốt như người xưa Ly Lâu, kỹ thuật khéo léo như Công Thâu Tử, nếu không dùng compa và thước vuông do Lỗ Ban chế tạo thì không thể làm ra đồ vật vuông tròn; có thính giác tinh tường phân biệt âm thanh như nhạc sư Sư Khoáng nước Tấn, nếu không dùng tiêu chuẩn sáu luật để định cao thấp của âm giai thì không thể hiệu chỉnh ngũ âm; đạo lý trị quốc của vua Đường Nghiêu, Ngu Thuấn nếu không thi hành nhân chính thì không thể trị vì thiên hạ được thái bình. Qua lời giải thích trên, chúng ta phải hiểu rằng Tiên Thiên Đại Đạo là chúa tể của vạn vật trời đất, tu Thiên Đạo này há có thể không có quy củ nhất định? Nếu không có quy củ thì mất phương hướng, không thể đạt đến mục tiêu cuối cùng, vì thế người chân tu chân bàn phải lấy Phật quy lễ tiết làm kim chỉ nam cho phương châm tu đạo, dẫn dắt chúng ta bước lên con đường thành Phật.

4. Chuẩn mực trong cách đối nhân xử thế

Phật quy là giới luật của Trời, là thang trời và trợ lực giúp chúng sinh thành Phật; lễ tiết là bổn phận làm người và điều kiện cơ bản để cuộc sống viên dung. Tu đạo là tu tâm, tu nghĩa là sửa đổi, nhân tâm sửa đổi thì đạo tâm hiển lộ. Tu đạo trước tiên phải học làm "người đúng đắn". Mạnh Tử nói: “Nhân chi sở dĩ dị ư cầm thú giả, kỷ hy!” (Chỗ khác nhau giữa con người và cầm thú chỉ ở một chút xíu mà thôi!). Và chỗ khác biệt này chính là nhân đức và nghĩa lý vốn có trong thiên tính của con người. Làm người chân chính là hiểu rõ giá trị và ý nghĩa của nhân sinh, biết dùng thái độ sống đúng đắn và hợp tình hợp lý để đối nhân xử thế; mà muốn đạt được thái độ sống đúng đắn hợp lý đó thì phải tuân thủ Phật quy lễ tiết.

Giữa người với người chung sống phải tuân thủ Phật quy lễ tiết, như vậy mới có thể hiện thái độ sống phù hợp trong giao tiếp ứng xử, và thái độ sống phù hợp này chính là cung kính từ nhượng (kính trọng và nhún nhường). Cho nên Phật quy lễ tiết không chỉ là nhất khấu, tái khấu trong Phật đường, lạy cho thật đều đặn là xong—đó chỉ là một phần của Phật quy lễ tiết—mà đồng thời còn phải thực sự làm được sự cung kính từ nhượng trong cuộc sống hằng ngày. Xưa kia thời Chu Văn Vương trị vì, có hai vị quốc quân nảy sinh tranh chấp tính toán về việc phân định biên giới hai nước, không ai chịu nhường ai, bèn thỏa thuận: “Chúng ta đi hỏi Văn Vương xem sao!” Hai người đến vùng đất Tây Kỳ do Văn Vương cai trị, nhìn thấy cảnh “canh giả nhượng bạn, hành giả nhượng lộ” (người cày ruộng nhường bờ, người đi đường nhường lối). Nghĩa là thấy những người nông dân nhường nhau bờ ruộng: một người nói bờ ruộng này nên để về phía đất của tôi vì đất tôi rộng hơn; người kia nói không được, phải để sang phía tôi vì phía tôi thẳng hơn—hai người tranh nhau nhận phần bờ ruộng về đất mình, đó gọi là canh giả nhượng bạn. Hai vị quốc quân đi tiếp, lại thấy gì? Hành giả nhượng lộ—một đám người trên đường nhường lối cho nhau. Kết quả hai vị quốc quân tự cảm thấy vô cùng hổ thẹn, không dám đến thỉnh giáo Văn Vương nữa mà quay về.

Nếu chúng ta có thể tuân thủ Phật quy lễ tiết và lấy đó làm chuẩn mực đối nhân xử thế, trở thành người quân tử cung kính nhún nhường, văn chất bân bân (vẻ ngoài lịch sự, nội tâm thuần hậu), ắt sẽ được mọi người chào đón ở khắp nơi, luôn kết thiện duyên với mọi người. Phật quy lễ tiết là bậc thang lên trời, nền tảng thành đạo, bổn phận làm người; một người tu đạo bất luận ở đạo trường hay trong đời sống hằng ngày đều phải tuân thủ Phật quy lễ tiết để hiển bày sự tôn quý của Đạo. Phật quy lễ tiết là tu dưỡng cơ bản của việc đối nhân xử thế; người tu sĩ muốn làm tấm gương cho chúng sinh ắt phải dùng thái độ sống hợp lý hằng ngày để tiếp xúc với người và vật, tức là dùng lời nói và cử chỉ đúng mực để lấy thân thị đạo. Cho nên trong cuộc sống thường nhật phải thể hiện được phong phạm của người tu đạo, trong mọi lúc đi, đứng, nằm, ngồi, thân, tâm, lời nói, hành động đều thực sự tuân thủ Phật quy lễ tiết; lấy đó làm chuẩn mực đối nhân xử thế ắt sẽ hiển lộ khí chất cao thượng của người tu đạo, đạt đến cảnh giới kỷ lập lập nhân, kỷ đạt đạt nhân (mình đứng vững thì giúp người đứng vững, mình thông đạt thì giúp người thông đạt).

5. Gốc rễ để vãn hồi đồi phong bại tục

Do khoa học kỹ thuật phát triển, cơ cấu xã hội thay đổi, con người không còn theo đuổi sự tu dưỡng tinh thần mà dần chú trọng vào hưởng thụ vật chất. Vì thế nhân tâm biến đổi, thiên đạo dần phế bỏ, tư tâm tự dụng, sinh ra quan niệm giá trị nhân sinh sai lầm. Con người phớt lờ đạo đức xã hội và luân thường nhân gian, đúng như câu nhân tâm bất cổ, thế phong nhật hạ (lòng người không còn như xưa, thói đời ngày một đi xuống), đánh mất bản tâm. Do đạo đức suy đồi, tam cương ngũ thường mất sạch, làm điều trái ngược luân lý, hằng ngày chìm đắm trong tranh đấu tửu sắc tài khí, nên tội ác ngày càng gia tăng. Sự tàn bạo trở nên ngông cuồng vô độ, các vụ mưu hại, cướp bóc, lừa đảo, tập kích, phóng hỏa, gây rối, không tặc... xảy ra liên tiếp không ngừng, khí bạo ngược tràn ngập khắp vũ trụ.

Hằng ngày trên báo chí thấy chuyện giết người chẳng còn gì lạ, sắc tình vô lễ loạn luân mà không biết xấu hổ, bất hiếu bất nghĩa mà không biết hối cải, tranh giành lẫn nhau gây nên xã hội đen tối, lòng người hiểm trá, phạm pháp làm càn, tạo ra đủ thứ tội ác, gieo nhân gặt quả. Con người đã không thuận theo Trời mà hành xử, tự khắc chuốc lấy sự phẫn nộ của Ơn Trên, đại kiếp nạn từ đó giáng xuống, đúng như câu: “Thiên tác nghiệt do khả vi, tự tác nghiệt bất khả hoạt” (Trời gây họa còn có thể tránh, tự mình gây họa thì khó lòng sống nổi).

Đạo vốn ứng kiếp mà giáng hạ nên mới có sự thật Tam Tào Phổ Độ. Mà kiếp số nổi lên là do lòng người bạc bẽo tạo nhiều ác nghiệp. Ngày nay chúng ta tiên đắc hậu tu (đắc Đạo trước, tu hành sau), nhất định phải bắt đầu từ gốc rễ mới có thể vãn hồi đồi phong. Nếu mọi người đều có thể tuân thủ Phật quy lễ tiết, đốc hành cương thường luân lý, chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành (các điều ác chớ làm, các điều lành gắng làm), ắt có thể đạo hóa gia đình, đạo hóa xã hội, khiến nhân sinh viên mãn. Mọi người tuân thủ Phật quy lễ tiết, chuyển hóa nhân tâm, huyết tâm thành đạo tâm; cứu thế hóa nhân, di phong dịch tục, âm thầm cảm hóa, biến loạn tượng xã hội thành an lành hòa thuận, tự nhiên cõi Ta Bà trọc thế cũng có thể hóa thành cõi Tịnh Độ hoa sen. Người người có thiện tâm, có thiện niệm thì đồi phong xã hội tất sẽ được vãn hồi, tai kiếp thế gian cũng có thể hóa giải trong vô hình, do đó Phật quy lễ tiết chính là yếu tố căn bản để vãn hồi thói đời suy đồi.

IV. Những điểm trọng yếu khi thực hành Phật quy lễ tiết

1. Học tập lễ nghi bên ngoài

Cái gọi là Lễ chính là thái độ ngay ngắn khuôn phép, hành vi cung kính cẩn trọng, cũng là chuẩn mực bắt buộc phải tuân thủ trong đối nhân xử thế. Trung Hoa là quốc gia văn hóa lâu đời, cũng là đất nước lễ nghi, nên rất coi trọng luân lý đạo đức; lại nói tu Thiên Đạo bắt đầu từ nhân đạo, vì vậy thân là đệ tử Thiên Đạo không thể không nghiên cứu lễ nghi của Thiên Đạo. Các loại lễ nghi của Thiên Đạo là do Sư Tôn chế định khi còn tại thế, áp dụng đại lễ của Văn Vương, Chu Công; khi hành lễ biểu thị sự tôn kính, cảm ân, thành tâm đối với Tiên Phật, cho nên lúc hành lễ nhất định phải trang nghiêm, túc tĩnh, điềm đạm, an tường.

Khổng Tử nói: “Bất học lễ, vô dĩ lập.” (Không học lễ thì không có gì để lập thân). Vì vậy lễ là chuẩn mực chúng ta phải phụng hành để lập thân xử thế, đối nhân xử thế, tiến tới kính Trời Đất, lễ Thần Minh. Kinh Thi viết: “Lễ nghi tam bách, uy nghi tam thiên.” (Lễ nghi ba trăm điều, uy nghi ba ngàn vẻ). Tác dụng của nó là quy phạm thân tâm ngôn hành của người tu đạo, làm nghiêm túc luân lý cương kỷ đạo trường, từ đó mượn đó để gột rửa thân tâm, hiển hiện Tự tánh Như Lai, thành tựu bản thân, làm rạng rỡ sự tôn quý của Đạo.

Đệ tử Thiên Đạo lấy việc dâng hương khấu thủ (lạy) làm lễ, là bởi theo truyền thống từ xưa, khấu thủ là lễ tiết tôn kính nhất, như các bậc đế vương cổ đại khi tế bái Trời Đất đều dùng lễ quỳ lạy khấu thủ; mà ngày nay chúng ta lễ bái chính là Chân Thần Chúa Tể tạo hóa vạn vật trời đất — Minh Minh Thượng Đế, cùng Ngũ Giáo Thánh Nhân, Chư Thiên Thần Thánh, cho nên lấy việc dâng hương khấu thủ làm lễ để biểu thị lòng tôn kính và cảm ân sâu sắc nhất. Đã lấy khấu thủ làm lễ thì tự nhiên phải hiểu rõ chân nghĩa của việc khấu thủ:

1. Chữ “Nhân” (人) ghép với chữ “Khấu” (叩) hợp thành chữ “Mệnh” (命); khấu thủ là tìm lại bản mệnh của chính mình, liễu ngộ tánh mệnh ngay trước mắt. Gọi là chúng sinh đều có Phật tính, nên mượn việc khấu thủ để khéo giữ gìn bản tâm, khoảnh khắc không rời Phật tính, cũng mượn việc khấu thủ để thấu hiểu cửa ngõ ra vào của linh tánh

2.Khấu thủ là liều thuốc diệu kỳ để thu nhiếp thân tâm, nhờ lúc khấu thủ mà thu gom tạp niệm về một mối nhất tâm.

3.Nhờ lúc khấu thủ để hồi quang phản chiếu, tĩnh tâm phản tỉnh tội lỗi của bản thân, đồng thời sám hối sửa đổi, khiến tự tính của chúng ta càng thêm quang minh.

4. Khấu thủ giúp chúng ta hạ thấp tâm khí, khiêm cung hữu lễ, tự nhiên hình thành thói quen tốt đẹp là đối nhân xử thế lịch thiệp, nhã nhặn.

Lễ nghi Thiên Đạo là lễ tiết cơ bản nhất mà đệ tử Thiên Đạo cần học sau khi cầu Đạo; lễ nghi cần học rất nhiều, nên phải tranh thủ khi còn thân xác hữu hình này để dụng tâm học tập, phàm có các lớp học liên quan nhất định phải tham gia. Phạm vi lễ nghi đệ tử Thiên Đạo cần học rất rộng, nhưng cơ bản nhất như: lễ Tham Giá, Từ Giá, các loại lễ tiết khấu bái, quy tắc ra vào Phật đường, các chi tiết trong bàn đạo... (có thể liệt kê tóm tắt), đều phải thực sự hiểu rõ chân nghĩa và thuần thục. Mượn quy phạm của lễ nghi hữu hình để học cách hạ thấp tâm khí, khiêm cung hòa nhã, trong đời sống hằng ngày mới có thể hiện được phong phạm của người tu đạo, đi đứng nằm ngồi đều hợp lẽ.

2. Bồi dưỡng phẩm đức bên trong

Thực hành Mười Lăm Điều Phật Quy (Thập Ngũ Điều Phật Quy):

1.Đại Đạo là chân chúa tể của trời đất vạn vật, là chí tôn chí quý, cho nên không thể không có phép tắc nhất định, vì vậy Hoàng Mẫu từ rất sớm đã đặt ra “Mười Lăm Điều Phật Quy”. Tôn chỉ của việc đặt ra Phật quy là vì thương xót chúng Phật tử tu đạo; nếu không có trình tự phép tắc tu trì đúng đắn để tuân theo thì không thể có thành tựu viên mãn, dẫn đến không phân biệt được bàng môn tả đạo, giả sư giả tổ, làm hại người hại mình, sa đọa mà không hay biết; do đó đặt ra Mười Lăm Điều Phật Quy để người tu đạo có chỗ noi theo.

2.Nội dung của Mười Lăm Điều Phật Quy gồm:

Tôn kính Tiên Phật,
Tuân tiền đề hậu,
Trai trang trung chính,
Tuần quy đạo củ,
Trách nhiệm phụ khởi,
Trọng thánh khinh phàm,
Khiêm cung hòa ái,
Vật khí thánh huấn,
Mạc trước hình tướng,
Thủ tục tất thanh,
Xuất cáo phản diện,
Bất loạn hệ thống,
Ái tích công vật,
Hoạt bát ứng sự,
Cẩn ngôn thận hành.

Hoàng Mẫu lo ngại người tu đạo không hiểu được sự đáng sợ của đại tai đại nạn Tam Kỳ Mạt Kiếp, không phát tâm tu chân đạo, càng không hiểu tầm quan trọng của Mười Lăm Điều Phật Quy để chân tu chân bàn, nên một lần nữa sắc lệnh cho Hoạt Phật Sư Tôn phò cơ huấn thị, giải thích tường tận chân nghĩa của Mười Lăm Điều Phật Quy, biên soạn in thành sách mang tên “Phật Quy Dụ Lục”.

3.Thế gian kiếp số trùng trùng, muốn hành Đại Đạo để cứu đời, trước hết phải hiểu phương pháp đúng đắn để hành Đại Đạo, và phương pháp đúng đắn này chính là thực hành “Mười Lăm Điều Phật Quy”. Phật quy là giới luật của Trời, cũng là con đường sáng của người tu hành; trong quá trình học đạo, tu đạo, bàn đạo, điều quan trọng nhất là phải thấu hiểu triệt để Phật quy, như vậy làm việc mới đúng đắn và dễ dàng, mới có thành quả chân thực. Nếu không hiểu chân nghĩa của Phật quy, từ đó không thể tuân thủ Phật quy, thì hành sự không có chuẩn mực, phương hướng không chính xác, nên khó thành đại sự. Vì thế, thân là đệ tử Thiên Đạo, muốn hiển lộ sự tôn quý và thù thắng của Đạo nơi bản thân, tu đạo muốn có thành tựu, trước tiên phải thực hành Mười Lăm Điều Phật Quy.

Thực hành Ngũ Giới của Phật gia:

1.Cái gọi là Giới mang ý nghĩa giới luật: giới là ngăn ngừa làm điều sai trái độc ác, luật là phép tắc chế ngự hành vi xấu. Giới luật chính là những điều răn, điều cấm ngăn ngừa chúng ta phạm lỗi nơi thân, khẩu, ý, là chuẩn mực để chúng sinh bước lên Phật đạo. Tu đạo phải thực hành Ngũ Giới của Phật gia, tức là thực sự làm được: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối (vọng ngữ), không uống rượu. Tu đạo giữ năm loại giới luật này gọi là Ngũ Giới; Ngũ Giới là giới luật cơ bản nhất của Phật gia, phàm đệ tử Thiên Đạo chúng ta cũng phải tuân thủ Ngũ Giới và thực sự đem ra thực hành.

2.Tu đạo chính là tu tâm, bởi vì tâm niệm vừa động, sinh ra tà niệm thì thân tâm liền có sự sai lệch, đúng như câu “tâm động ư nội, tắc hình biến ư ngoại” (tâm động ở bên trong thì hình tướng biến đổi ở bên ngoài). Khó hàng phục nhất cũng chính là cái tâm; nếu hàng phục được tâm thì thành đạo chẳng khó. Trì giới chính là bước đầu để hàng phục và quy phạm cái tâm tà vọng này; trước tiên dùng giới luật hữu vi để răn trừ cái tâm bất thiện, dẫn dắt nó về đường chính, làm được chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành, có thể làm được như vậy mới đoạn trừ được gốc rễ tạo nghiệp, tiến bước trên con đường Bồ Tát hạnh viên mãn.

3.Ngày nay chúng ta đã học Phật thì phải bắt đầu từ việc giữ giới, mới có thể đoạn trừ nguồn gốc tạo nghiệp. Giới luật của Phật gia rất nhiều, nhưng Ngũ Giới là giới luật cơ bản nhất trong giới tại gia của Phật gia; đệ tử Thiên Đạo chúng ta đều là tu sĩ tại gia, Thánh Phàm song tu, nên lấy Ngũ Giới làm giới luật cơ bản bắt buộc. Tu đạo nếu trì giữ được Ngũ Giới sẽ đoạn trừ được gốc rễ tạo nghiệp. Trong cuộc sống luôn tự kiểm điểm và ước thúc bản thân, từ suy nghĩ nội tâm đến hành vi bên ngoài, mảy may không dám có vọng niệm hay lỗi lầm; kiên trì bền bỉ ắt sẽ biến hóa khí chất, nâng cao phẩm đức, kiện toàn nhân cách bản thân, tự nhiên trở thành người tu đạo nhã nhặn lịch thiệp, lời nói đi đôi với việc làm, vô tình đã bước lên đại lộ Bồ Đề rồi.

Thực hành Tam Thanh Tứ Chính:

1.Mục đích của việc cầu Đạo tu đạo là tìm lại bộ mặt vốn có của chính mình, khôi phục tự tánh bản lai, để hành công lập đức mà đạt đến siêu sinh liễu tử. Chúng sinh do nhiều đời mê muội vô tri, chịu sự cám dỗ của vật dục hồng trần, chạy theo tửu sắc tài khí, tham sân si ái, dẫn đến tạo thành đủ loại tập khí, bẩm tính và quan niệm xấu. Nhìn ra thói đời suy bại hiện nay, lòng người bạc bẽo, cương thường thất thủ, nên Ơn Trên từ bi giáng hạ Đại Đạo để cứu vãn kiếp nạn, lấy việc khôi phục giáo hóa cổ lễ cổ huấn Trung Hoa làm đầu, đặc biệt định ra quy giới “Tam Thanh Tứ Chính” làm kim chỉ nam cho người tu đạo, giúp mọi người ngôn hành hợp nhất, trong ngoài nhất trí, lấy thân thị đạo, dựng lập tấm gương mẫu mực cho người đời để cảnh tỉnh kẻ mê muội, chấn chỉnh thế phong.

Tam Thanh gồm:
1. Nam nữ giới hạn thanh: Nam nữ có sự phân biệt, quang minh lỗi lạc, làm được sự không ô nhiễm.
2. Tiền tài thanh: Các khoản mục tiền bạc thu chi minh bạch rõ ràng, làm được sự không tham lam.
3. Thánh Phàm thanh: Phân định rạch ròi việc Thánh và việc Phàm, công tư phân minh, làm được sự không lẫnhiễm.
Tứ Chính gồm:
1. Hành chính: Mọi việc làm, mọi điều nhìn thấy và suy nghĩ đều thẳng thắn lỗi lạc, quang minh chính đại.
2. Ngôn chính: Không phạm bốn nghiệp ác của miệng là ác khẩu (lời độc ác), lưỡng thiệt (nói lời đâm thọc hai chiều), vọng ngôn (nói dối), ỷ ngữ (lời thêu dệt hoa mỹ).
3. Tâm chính: Không phạm ba độc của tâm là tham dục, sân hận, ngu si.
4. Thân chính: Không phạm ba nghiệp ác của thân là sát sinh, trộm cắp, tà dâm.
5. Tam Thanh Tứ Chính là biểu hiện cụ thể mà người tu đạo cần có; mọi người tuân thủ Phật quy lễ tiết, thực hành Tam Thanh Tứ Chính mới có thể hiện được sự tôn quý và siêu việt của Đạo, đồng thời thể hiện phong phạm của người tu đạo trong cuộc sống hằng ngày, dựng lập khuôn mẫu và cột mốc cho chúng sinh. Nếu nghiêm giữ được Tam Thanh Tứ Chính thì mới trên hợp thiên tâm, dưới hợp lòng người, tu đạo mới có thể thành công.
Thực hành Khắc Kỷ Phục Lễ:

Trong sách Luận Ngữ có chép: Nhan Uyên hỏi về đức Nhân, Khổng Tử đáp: “Khắc kỷ phục lễ vi nhân. Nhất nhật khắc kỷ phục lễ, thiên hạ quy nhân yên. Vi nhân do kỷ, nhi do nhân hồ tai?” Nhan Uyên thưa: “Xin hỏi các điều mục cụ thể?” Khổng Tử đáp: “Phi lễ vật thị, phi lễ vật thính, phi lễ vật ngôn, phi lễ vật động.” (Tức là: Khắc chế tư dục của bản thân để quay về với lễ nghĩa là đức Nhân. Một ngày làm được khắc kỷ phục lễ thì thiên hạ đều quy về lòng nhân vậy. Thực hành đức Nhân là do chính mình, há lại do người khác sao? Các điều mục là: Điều không hợp lễ chớ nhìn, điều không hợp lễ chớ nghe, điều không hợp lễ chớ nói, điều không hợp lễ chớ làm).

Xét từ góc độ ước thúc tư dục bản thân, nguồn gốc của lễ nằm ở chỗ kiềm chế tư dục của con người, cho nên công năng của lễ chính là tiết chế sự buông thả của lòng ham muốn; mọi đức tính nếu không có sự hỗ trợ và tiết chế của lễ thì không thể trở thành mỹ đức. Tu đạo nếu kiểm soát được tư dục của bản thân thì làm bất cứ việc gì cũng hợp lý. Phương pháp thực hành khắc kỷ phục lễ nằm ở chỗ nhìn, nghe, nói, làm đều phải tuân theo quy phạm của lễ; hợp với lễ mới được nhìn, được nghe, được nói, được làm. Tứ Vật (bốn điều chớ) này là quy phạm bắt buộc phải tuân thủ trong cuộc sống hằng ngày, nếu không giữ được Tứ Vật thì không thể thực hành khắc kỷ phục lễ.

Cổ nhân có câu “mắt không thấy tâm không loạn, tai không nghe tâm không phiền”, lòng người sở dĩ nổi sóng gió chính là do hai tên giặc mắt và tai sinh ra. Tại sao chúng ta lại có nhiều vọng tưởng tạp niệm? Là do "mắt" nhìn thấy mà phát sinh; chúng ta tức giận nổi lửa vô minh là do "tai" nghe người ta nói mà khơi dậy; cái "miệng" của chúng ta nói năng bừa bãi, ăn uống lung tung nên cũng tạo tội; con người phạm tội bị giam vào ngục tù là vì "hành vi" không đoan chính, làm những việc không nên làm. Ngày nay thân là đệ tử Thiên Đạo phải đoan chính thân tâm ngôn hành, trước tiên phải tuân thủ Phật quy lễ tiết, thực hành khắc kỷ phục lễ, thực sự làm được phi lễ vật thị, phi lễ vật thính, phi lễ vật ngôn, phi lễ vật động.

Thực hành Cương Thường Luân Lý:

Vạn vật đều khởi nguồn từ Ơn Trên, bẩm thụ năng lượng của Trời mà sinh tồn trên thế gian, con người cũng không ngoại lệ. Tổng nguồn cội của Ơn Trên chính là Đạo; khi Đạo vận hành trong vạn vật thì xuất hiện dưới hình thái của “Lý”, cho nên vạn vật đều có nguyên lý sinh tồn của nó: ở Trời là Thiên lý, ở Đất là Địa lý, ở sự việc là Sự lý, ở con người là Luân lý. Có thể thấy Lý chính là "phím chức năng" khi vạn vật vận dụng; chỉ có người hiểu sâu sắc chức năng của sự vật mới có thể sử dụng một cách hiệu quả và thuận lợi. Chức năng mà nhân tính hiển lộ trong mối quan hệ tương hỗ giữa người với người chính là “Tam Cương Ngũ Thường”, “Ngũ Luân Bát Đức”; nói cách khác, người có thể thấu hiểu tường tận cương thường luân lý và vận dụng đúng đắn nhất định sẽ nhận được sự tôn trọng và yêu mến của mọi người.

Thiên Đạo giáng thế, chỉ thẳng vào lòng người, khiến muôn dân thiên hạ tỉnh ngộ bộ mặt vốn có, bỏ ác theo thiện, phản phác quy chân (trở về với sự chất phác chân thật). Mọi người ôm Đạo phụng hành, mà gốc rễ của nó không gì không lấy việc tuyên dương cương thường luân lý làm nền tảng. Cổ nhân nói “nhân đạo tận, thiên đạo bất viễn” (làm trọn đạo làm người thì đạo Trời chẳng ở đâu xa), cho nên nhân đạo là gốc rễ làm người, gốc vững thì cành lá mới xum xuê; nếu gốc rễ làm người chưa làm tròn thì làm sao bàn đến Thiên Đạo! Từ xưa đến nay, kinh điển của vạn giáo há chẳng phải đều xiển dương chân lý tu nhân đạo đạt thiên đạo, khiến bá tánh phụng hành cương thường, các điều ác chớ làm, các điều lành gắng làm hay sao. Phật quy lễ tiết chính là quy phạm đối với thân tâm ngôn hành của người tu đạo, là ngọn đèn sáng và kim chỉ nam để chính tâm tu thân, còn đốc hành cương thường luân lý là chuẩn mực đối nhân xử thế, cũng là gốc rễ của sự hưng suy trị loạn; do đó người tuân thủ Phật quy lễ tiết nhất thiết phải thực hành cương thường luân lý.

V. Kết luận

1.Phật quy lễ tiết chính là giới luật và lễ nghi mà người tu đạo bắt buộc phải tuân thủ. Tác dụng của Phật quy lễ tiết bên ngoài là quy phạm thân tâm ngôn hành của người tu đạo, đồng thời dựng lập điển phạm cho đoàn thể tu đạo. Sau khi cầu Đạo, trước tiên dùng Phật quy lễ tiết bên ngoài để ước thúc thân tâm, tiến tới phản tỉnh quán chiếu tự tính từ nội tâm, cuối cùng đạt đến sự thanh tịnh quang minh của bản thể tự tánh.

2. Quan Luật Pháp Chủ dạy rằng: “Phật quy nãi thị thiên giới luật, cẩn thủ Phật quy tiền đồ truy, tu đạo bất tương Phật quy thủ, bằng hà tu dưỡng đăng thiên thê?” (Phật quy chính là giới luật của Trời, cẩn trọng giữ Phật quy để đuổi theo tiền đồ sáng lạn; tu đạo mà không giữ gìn Phật quy, thì dựa vào sự tu dưỡng nào để bước lên thang trời?). Phật quy là quy phạm để thành Phật, lễ tiết là chuẩn mực làm người; tu Thiên Đạo bắt đầu từ nhân đạo, cho nên phải thực sự tuân hành Phật quy lễ tiết, làm tròn bổn phận làm người một cách viên mãn, tương lai mới có thể bước lên thang trời trở về cõi Lý Vực.

Tầm Quan Trọng Và Sự Thực Hành Phật Quy Lễ Tiết

Bài viết cùng danh mục